Jak unikać w organizacji „finansowego wyścigu zbrojeń”? Czy motywowanie jest naprawdę trudne? O tym, że każdy menedżer w każdej organizacji może nauczyć się pracy w motywacją wewnętrzną wg rewolucyjnego podejścia badaczy Deci’ego /Rayan’a w poniższym wpisie .

Joseph Hunt (1965) [za: Strelau, Doliński, 2008] jako pierwszy założył, że człowiek może być motywowany do jakiegoś zadania nie dlatego, że spotka go za to nagroda lub kara (za jego niewykonanie), ale dlatego, że aktywność zadaniowa sama w sobie może być źródłem wzmocnień.

Pojęcie „motywacja wewnętrzna” określa tendencję podmiotu do podejmowania aktywności i działania ze względu na samą jej treść. „Motywacja zewnętrzna” zaś, to taka, w której działania realizowane są ze względu na zewnętrzne wobec niej czynniki, które mają być konsekwencją wykonania lub efektywnego zakończenia.

motywacja

Według teorii samodeterminacji osiągnięcie motywacji wewnętrznej jest związane z zaspokojeniem przez pracownika trzech potrzeb psychologicznych:

Autonomii

Kompetencji

Więzi.

Autonomia to stan, kiedy pracownik wykonuje swoje zadanie, nie odczuwając zewnętrznego przymusu, lecz kieruje się własnym wyborem, wolą, samodeterminacją.

Kompetencja to wiara pracownika w to, że posiada zdolności wpływania na istotne wyniki w swojej pracy; to również przekazywanie przez przełożonego pracownikowi informacji zwrotnej o poziomie rozwoju poszczególnych kompetencji, oraz możliwość rozwijania tych kompetencji.

Więź to posiadanie przez pracownika zadowalających i wspierających relacji społecznych w pracy. Zaspokojenie potrzeby autonomii, kompetencji, więzi jest, według Deci’ego i Ryana, warunkiem niezbędnym do wzbudzenia w pracowniku motywacji wewnętrznej (autonomicznej).

Twórcy teorii samodeterminacji Deci i Ryan uważają, że człowiek jest istotą z natury aktywną, ciekawą świata, czyli zmotywowaną wewnętrznie. Brak motywacji wewnętrznej jest na ogół wynikiem niesprzyjających warunków w otoczeniu. Według tej teorii motywacja ma charakter ciągły: od amotywacji, przez motywację zewnętrzną, do wewnętrznej. Amotywacja to brak motywacji, brak chęci do aktywnego działania i poczucia skuteczności.

Motywacja zewnętrzna wiąże się z podejmowaniem aktywności ze względu na zewnętrzne wobec działania czynniki (np. prestiż, pieniądze, władza). Motywacja wewnętrzna to taka, kiedy człowiek spostrzega swoje działania jako motywowane przez samą ich treść.

 

Magdalena NawratDr Magdalena Nawrat / Trener i konsultant w zespole SPTS

Nawrat, M. (2013) Motywacja do pracy i działań twórczych. [w:] (red:)W. Duczmal, J. Żurawska, Innowacje w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. Kreatywność i komunikacja., Opole , Wyd. WSZiA